Wat is Epilepsie? - Aanvallen Begrijpen

Inhoud

Wat is Epilepsie?
Soorten Aanvallen
Een Aanval Herkennen
Wat te Doen Tijdens een Aanval
Wanneer 112 Bellen
Leven met Epilepsie

🧠 Wat is Epilepsie?

Epilepsie is een neurologische aandoening die de elektrische activiteit van de hersenen beïnvloedt. Het wordt gekenmerkt door terugkerende, ongeprovoceerde aanvallen veroorzaakt door plotselinge uitbarstingen van abnormale elektrische signalen in de hersenen.

50M+

Mensen wereldwijd hebben epilepsie

1 op 26

Mensen zal epilepsie ontwikkelen

70%

Kan aanvalvrij zijn met behandeling

💡 Belangrijke Punten

Epilepsie is niet besmettelijk en is geen psychische aandoening. Het is een medische aandoening die iedereen op elke leeftijd kan treffen. Veel mensen met epilepsie leiden volledige, actieve levens met de juiste behandeling en beheer.

Wat Veroorzaakt Epilepsie?

Epilepsie kan veel oorzaken hebben, hoewel in ongeveer de helft van de gevallen de oorzaak onbekend is. Bekende oorzaken zijn:

Genetische factoren – Sommige vormen van epilepsie zijn erfelijk
Hersenletsel – Door ongelukken, beroertes of zuurstofgebrek
Ontwikkelingsstoornissen – Zoals autisme of bepaalde genetische aandoeningen
Infecties – Zoals hersenvliesontsteking, encefalitis of hersenabces
Hersentumoren of structurele afwijkingen
Prenatale factoren – Hersenschade voor de geboorte

⚡ Soorten Aanvallen

Aanvallen worden ingedeeld in twee hoofdcategorieën op basis van waar in de hersenen ze beginnen: focale (partiële) aanvallen en gegeneraliseerde aanvallen.

Focale (Partiële) Aanvallen

Deze aanvallen beginnen in één specifiek gebied van de hersenen. De persoon kan wel of niet het bewustzijn verliezen.

Focale Aanval met Bewustzijn

De persoon blijft bij bewustzijn maar kan ongewone gevoelens, sensaties of onvrijwillige bewegingen in één lichaamsdeel ervaren.

Meestal minder dan 2 minuten

Focale Aanval met Bewustzijnsverlies

Het bewustzijn is aangetast. De persoon kan staren, herhalende bewegingen maken (lipsmakken, handen wrijven) of verward lijken.

30 seconden tot 2 minuten

Focaal naar Bilateraal Tonisch-Clonisch

Begint in één gebied maar verspreidt zich naar beide hersenhelften en wordt een volledige convulsieve aanval.

1 tot 3 minuten

Gegeneraliseerde Aanvallen

Deze aanvallen betreffen beide hersenhelften vanaf het begin en veroorzaken meestal bewustzijnsverlies.

Absence Aanval

Korte "wegdromen" episodes. De persoon staart in de ruimte en kan subtiele lichaamsbewegingen hebben zoals oogknipperen. Komt vaak voor bij kinderen.

Meestal minder dan 10 seconden

Tonisch-Clonische (Grand Mal)

Het meest bekende type. Omvat verstijving (tonische fase) gevolgd door ritmisch schokken (clonische fase). Er is bewustzijnsverlies.

1 tot 3 minuten

Tonische Aanval

Spieren worden plotseling stijf. Als de persoon staat, kan hij vallen. Beïnvloedt meestal spieren in rug, armen en benen.

Minder dan 20 seconden

Atonische Aanval (Valaanval)

Plotseling verlies van spierspanning zorgt dat de persoon slap wordt en valt. Hoog risico op verwonding door vallen.

Minder dan 15 seconden

Clonische Aanval

Herhaalde ritmische schokkende bewegingen, meestal in nek, gezicht en armen aan beide kanten van het lichaam.

Variabel

Myoclonische Aanval

Korte, schokachtige rukjes van een spier of spiergroep. Beïnvloedt meestal bovenlichaam, armen en benen.

1 tot 2 seconden

👀 Een Aanval Herkennen

Aanvallen zien er niet altijd uit als dramatische stuiptrekkingen. Leren om verschillende tekenen te herkennen kan je helpen om gepast te reageren.

Veelvoorkomende Tekenen om op te Letten

Plotseling vallen of verlies van evenwicht
Verstijving van het lichaam of ledematen
Ritmische schokkende bewegingen
Leeg staren of verward lijken
Niet reageren op vragen of geluiden
Herhalende bewegingen zoals lipsmakken, kauwen of handbewegingen
Plotselinge stemmingswisselingen of ongewoon gedrag
Verlies van blaas- of darmcontrole
Veranderingen in ademhaling of huidskleur (kan blauw worden)

⚠️ Waarschuwingstekenen (Aura's)

Sommige mensen ervaren waarschuwingstekenen voor een aanval, een "aura" genoemd. Deze kunnen omvatten:

Vreemde geuren of smaken
Visuele storingen (flitsende lichten, vlekken)
Gevoel van déjà vu
Plotselinge angst of ongerustheid
Tintelende sensaties
Misselijkheid of opstijgend gevoel in de maag

🤝 Wat te Doen Tijdens een Aanval

Weten hoe je moet reageren kan helpen om de persoon veilig te houden en je eigen angst te verminderen. Onthoud: blijf kalm — de meeste aanvallen stoppen vanzelf binnen een paar minuten.

Eerste Hulp Stappen

Blijf kalm en blijf bij de persoon Neem de tijd van de aanval op. Noteer wanneer het begint — deze informatie is belangrijk voor artsen.
Houd ze veilig Verwijder harde of scherpe voorwerpen. Als ze staan of zitten, begeleid ze voorzichtig naar de grond indien mogelijk.
Bescherm het hoofd Leg iets zachts onder het hoofd om letsel te voorkomen. Een opgevouwen jas of trui werkt goed.
Draai ze op hun zij Als het schokken stopt, draai ze voorzichtig op hun zij (stabiele zijligging). Dit helpt de luchtwegen vrij te houden.
Blijf tot ze volledig alert zijn De persoon kan verward zijn als ze wakker worden. Spreek rustig en stel ze gerust. Blijf tot ze volledig hersteld zijn.

✅ WEL DOEN

Neem de tijd van de aanval op
Verwijder gevaren uit de buurt
Bescherm het hoofd
Maak strakke kleding rond de nek los
Draai ze op hun zij na het schokken
Blijf tot ze alert zijn
Spreek rustig en stellend
Noteer wat er gebeurde

❌ NIET DOEN

Iets in de mond stoppen
Vasthouden of tegenhouden
Proberen bewegingen te stoppen
Eten, water of medicijnen geven
Ze alleen laten
In paniek raken of schreeuwen
Reanimatie proberen (tenzij ademhaling stopt)

💡 Mythe Doorbroken

Je kunt je tong niet inslikken tijdens een aanval. Stop nooit iets in iemands mond — dit kan letsel aan tanden, kaak of je vingers veroorzaken. Het beste wat je kunt doen is ze veilig houden en de aanval laten verlopen.

📞 Wanneer 112 Bellen

De meeste aanvallen vereisen geen spoedeisende medische hulp. Er zijn echter situaties waarin je onmiddellijk hulp moet inroepen.

🚨 Bel 112 Als:

De aanval langer dan 5 minuten duurt
De persoon niet bij bewustzijn komt na de aanval
Een tweede aanval kort na de eerste volgt
De persoon gewond raakt tijdens de aanval
Het de eerste aanval van de persoon is (voor zover je weet)
De persoon zwanger is, diabetes heeft of een andere medische aandoening
De aanval in het water plaatsvindt
De persoon moeite heeft met ademen na de aanval
Je niet zeker weet of het een aanval is of iets anders

🔴 Status Epilepticus

Een aanval die langer dan 5 minuten duurt is een medisch noodgeval genaamd status epilepticus. Dit vereist onmiddellijke medische hulp omdat het hersenschade kan veroorzaken of levensbedreigend kan zijn. Bel onmiddellijk 112.

💜 Leven met Epilepsie

Met de juiste behandeling en beheer kunnen de meeste mensen met epilepsie volledige, actieve levens leiden. Hier zijn enkele belangrijke punten over het omgaan met epilepsie:

Behandelingsopties

Medicatie – Anti-epileptische medicijnen zijn de meest voorkomende behandeling en werken voor ongeveer 70% van de mensen
Chirurgie – Kan een optie zijn wanneer aanvallen in een specifiek hersengebied beginnen
Dieettherapie – Het ketogeen dieet en andere dieetbenaderingen kunnen sommige mensen helpen
Apparaten – Nervus vagus stimulatie (VNS) en andere apparaten kunnen helpen aanvallen te verminderen

Veelvoorkomende Aanvaltriggers

Veel mensen kunnen specifieke triggers identificeren die hun kans op een aanval vergroten:

Vergeten medicatie – De meest voorkomende trigger
Slaapgebrek of onregelmatige slaappatronen
Stress en emotionele verstoring
Alcohol of drugsgebruik
Flitsende lichten (fotosensitiviteit) – treft ongeveer 3% van mensen met epilepsie
Hormonale veranderingen (menstruatiecyclus)
Ziekte of koorts
Maaltijden overslaan of uitdroging

💚 Ondersteuning Tips

Als iemand waar je voor zorgt epilepsie heeft:

Leer hun eerste hulp plan voor aanvallen
Ken hun medicijnen en noodcontacten
Wees geduldig tijdens en na aanvallen
Moedig ze aan om hun aanvallen bij te houden (apps zoals Epilog kunnen helpen!)
Behandel ze normaal — epilepsie definieert niet wie ze zijn

Houd Aanvallen Bij met Epilog

Epilog helpt je aanvallen te registreren, medicijnen bij te houden en rapporten te delen met zorgverleners — allemaal in een eenvoudige, toegankelijke app.

Download Epilog